O rasizmo mudarel! E Rrom kamen te trajin!

Ande palune brš, e Rrom šaj dikhen butisarrno varmedjako brutalnost. o fundo katar e varmedjaki brutalnost si o anticiganzmo, so si jekh katar e forma katar o rasizam pe Rrom, savi inklisti katar e bandjarrdi pinta gadžengi savi šaj dićol pes kana si o svato andav Rromano amalipe ande Evropa. O gor katar o sistemsko rasizmo anda meripe palav jekh terrno Rrom ando foro Toplice, Česko. Česko varmedja kamlja kadaja te sikavel sar legitimno zor, dži kaj o terrno Rrom sas matarno katar e bi mukhline supstance save anen zavisnost thaj phaglipe katar o zakono. Ando varmedjako lil sas vjastome, ke e terrne manušes mudarrde andaj kodja kaj sas mato katar e narkotikurja. Bi dikhlimasko po drom katar savo kadaja avilja, ame sar o Rromano amalipe andaj intrego Evropa, sar vi amare žutisarrne, das gindo ke kadava kerimos palaj institucije save keren e zakonurja xanduk dukhaven amen thaj ame kadaja ći paćivisaras thaj kadalake krisaras. But Evrpljanurja garadon pen palaj percepcija katar e maj zurale katar o SAD sikavimasa najesa thaj boldimasa e šeresa katar pesko rasizmo savo si baro ande Evropa. Sar o trans-lumijengo Rromano pokret akharas po jekhipe savorrengo palav arakhlipe demokratijako, trajosko thaj sloboda Rromengi. Džanas ke naj gor numa te thas e haštagurja, aj te na xanduk dikhljol pe ando sistemsko rasizmo. Amari sloboda sas sa jekh vrjama ando nakh. Kerrde amen roburja, trade kherendar, pacisarrde thaj nekežisarrde kana keras amare čhibasa svato, line amare čhavorren, sterilirisarrde thaj khosenas pav muj ljumljako te na avel amen anglunipe. O dujto lumijako rato sas vrhunco katar amare nekežimata. Bi amalipe thaj pacala savo rodisarrde e Rrom džal vi maj dur ande kaja vrjama, aj te kamasas te avel leske gor? musaj te teljaras akana!
E Evropa vazdel pes pacimasa katar e rgarrde amalimata thaj vrjama si te e phuja na numa pindžaren o rasizmo ačhado ande amaro dultutipe, amalipe, kultura thaj institucije – numa vi te kurtulin pen kodolatar, reparacijenca thaj avresa. Samaj si o varmedjano brutalnost pe Rrom ande Evropa bi goreski, ke e mere katar o COVID19 maj zurales kerenpe ande kadala rigarrde amalimata. Ande palune duj brš samas svedokurja katar e varmedjaki brutalnost trujal e Evropa: Trin Roma andav Bitolj, Severno Makedonija ando septembro 2020. sas zurales marrde katar e
varmedja.
Romane krisake dzene sas akharrde katar o Rumunsko prezidento te kurtulin bućatar e ministros katar e andralune buća palav o fulado snimko kaj e varmedja napadil e Rromen po jugo katar e phu. Vučhi kris ando Beogrado ando jekho niveli čhinada ke e varmedja nekežisarrda e Rromen.
Maj lačho trajo palaj Rroma Čhačo demokratsko amalipe so kova bi varmedjaki brutalnost. Či trubusarasas te avas darasa ande amare amalimata vaj daramne katar o zakano andaj amari pinta morrćaki, predrasude, stereotipurja thaj rasizmo. Ande griža sam andaj sa maj baro nadzor thaj varmedjake mukhimata save si fundo palaj predsrasude thaj maripe. O sistemo si rasističko, a o Transnacionaln pokret kerela po phagipe katar rasističke strukture, sar aviljasas protiv e goreski čačhe vasteski rig, fašističke thaj populističke partije thaj pokreturja, thaj akharasa amare dženen te aven ando maripe palav gor e varmedjako brutalnost.
Aver džanglimata save kamas te dikhas: Harrnikimos thaj čačhipe – e varmedjara musaj došarenpe palaj penge bičačhimata save anen dži kaj
bijekhimaske mere protiv e nacionalne manjine.
Buljaripe katar o brojo Rromengo thaj thodipe ande strukture palaj krisaripe zakonosko. Maj zuralo zumavipe ando proces katar o bućaripe varmedjako ( avdž. te dikhljol pe ke naj phangle kaj goreske čačhe vasteske riga, vaj populističke fašističke organizacije )
Bućaripe kulturako katar o rasizam savi si ande varmedjake institucije thaj dipe katar e anti rasističko sićipe varmedjake palav khoslipe katar e predrasude.
Čhindipe katar o rasno mujaripe thaj keripe te sa jekh foronesko avel jekhisarrdo katar e agenturja.
Keripe katar o pherrdo mandato palaj biphangle institucije te roden e varmedjake bilačhimata, sar kaj si varmedjake odborja palav ingeripe katar e civilne amalimata.
Čačhikane varmedjara save den zor sar o goresko voš.
Pandemije vaj krize, sar o COVID-19, ći trubulas te lelpe saro mandato varmedjake šerutnenge te den po bilačhipe pengi zor thaj phagen e foronengo jekhipe manušenge save si bijekhimasko pe meta katar e šerutne.
O rasizmo mudarel! E birrndoski rasističko varmedja mudarel. O institucionalno rasizmo mudarel. Amare krisake sistemurja musaj bučharen pen odma!