Publikacije

Djes katar o otpor Rromengo sar o moralno kompas
Publikacije
27.05.2020

Djes katar o otpor Rromengo sar o moralno kompas

Das amen godji katar o 16. majo thaj slavisaras e troma katar o otpor Rromengo. Ande kodova djes 1944. brš, uštipe Rromengo rumosarrda e nacistengo plano palav mudaripe katar 6500 dzene ando,sar akharenas Cigansko logor  Aušvic-Birkenau. Mudaripe avilo ando 14. August, numa kava kerimos katar o otpor avilo sar voš katar amaro amalimasko seripe, naisarimasa katar e vjaste džuvindenge thaj organizacijenge sar kaj si Krrlo Rromengo ande Francuska thaj avrenge save putarrde amari godji andaj kodoja. O ačhilipe katar e Rromengo uštipe dromarel amen dži kav arakhlipe katar e kućimata thaj gidosa katar amaro otpor adjes. Nesave manuša, bi-paćake palaj Rromane pokreturja, phenen ke sam bi-bućarrne thaj khanćeske, ke koja so keras ći sikavel e gata bući savi utičil pe trajurja katar e milionurja amare manušengo. Kana kadja dikhas, amen ći trubusarasas te das amen godji palaj amare save marrdinepe ando 16. majo numa trubusarasas te das len ando bistar thaj došaras len kaj ći skipisajle džuvinde numa muline ando maripe. Kadaja perspektiva sikavel barimos katar amaro otpor thaj bašel ande vrjama thaj prostor.  Ande adjesarrne marimata naštisaras te avas hamime gindoske thaj dezorjentisime hasarrdimasa thaj mrzasa. Kodoja ći ingerrda ći jekhe amalimas ando anglunipe thaj ći trubusarasas te džas kasave dromesa. Ande amaro pokret, e introspekcija katar e kritika si maj važne palav etičko thaj politikano anglunipe. Numa bules dikhlimasa musaj dikhas sosa thaj kasa maras amen: e zor katar e rasisturja thaj čače vastuni rig džungarel koja so phenda e Ceja Stojka pintosarrda sar o sojimasko Aušvic. Kodoja bengani zor ći napadil numa e Rromen, peljarel amare phujan, Evropsko unija thaj ljumlja pale. Kodoja del amen maj vuži pinta katar o relevantnost Rromane krisarenge andjes. Šaj las palav sikavimos o maj vučho kris ande Ungriko savi čhinada e kris bi zakonoski segrekacija Rromengi ande škola. Trubusaras te slavisaras e troma katar e Rromane sikavne thaj lenge familije save e Vlada andine anglaj kris, e Fondacija ,Šansa palaj čhavorre, savi ingerelas sa, pokret Amen sam khatek savo ingerelas o februarsko protest protiv Vladaki opstrukcija katar o vorrtipe, sar vi  krisake rajenge  save izjasnisajle protiv kadaja bi-paćivali segregacija. Kana e maj zurali rig Fidez po gor teljarel te parruvel e zakonurja sar te e segregacija avel legalno, e mrzarja šaj phenenas pale: e Rromane krrlarja nas xarrnike! o moralno kompas katar o Rromano otpor, sikavel o slučaj sar paćivaki pobeda savja si istorijske barimata, ke kodoja si pobeda savi marel e Fidezes, saves si maj bari politikani zor ande Ungriko, savo buljarel o rasizam thaj thaj parrni zor pe intrego Evropa bi došako. Kodoja si pobeda ando anav vorrtimasko, toma i kana o EU našti ažutil ando vorrtipe Ungrikako. E presuda katar e vučhi kris numa phandada jekh rig, ande savo amen pobedisarrdam. Kana o Fidez pale del dab, musaj nakhas pe maj durimaski faza. Našti ačhavas. Khonik ći marela pes ande amaro than. Amare krisarja thaj pokreturja musaj pale avela te maren pen pala amende, avrenca vaj korkorre. Sa jekh duripe katar amaro otpor si palav slavlje thaj bahćaripe. Ande Rumunija, pobedisarrda trivar, protiv šerutne sikavimaske medije save buljarenas o otrovo katar o rasizam ande kriza katar o  COVID-19, kana trubul kadja carra te šaj kerelpe maškar-rtničko maripe. Ande Severno  Makedonija, Bugarska, Španija thajaver phuja, kaj sa  foroneske maren pen e virusosa, amare pokreturja maren pen e bengeske rasizmosa. Amaro marimos thaj otpor katar o peljaripe si lundjarrdi. Voj lundjarelpe avri katar amaro korkorrimasko trajo thaj maj bari si amendar korkorrendar. O Profesor Ethel Brooks, amari nevi sikavni,  jekhdakta da amen godji ke amari pacala ando dujto ljumljako rato sas maj vučo, aj nas teljarimos vaj gorimos katar amare nekežimata. Vi ćaćes, o nekežimos amen sas kontinuiteto savo buljarrdolas handuk thaj bules ande Evropaki istorija thaj kultura. Sajekhtuni mrza šaj pindžaras ande sa dikhlimata kaj vi adžes traden – etničko nekežipe thaj mudaripe, pe sila sterilizacija, tradipe kherestar, segregacija, ćorripe,... Ando nekežimos o Matteo Salvini pe Rrom ande Italija, Radames Gabrielli, sinto krisari phenda mange odjijes andav izvor katar e nada thaj zor palav otpor: Rojimasa. So maj but uštaven amen, maj but vazdas amen pe lende! Dal šaj ašunen kala svaturja, sar vi me, e djili katar e Maja Angelou. Vi maj dur uštav? Opre Roma!

Bićhal