Publikacije

Državaki griža palaj Rroma
Publikacije
07.05.2020

Državaki griža palaj Rroma

Srbija ando 15. marto anda vanredno stanje. Stanje pe savo amari Država pe vrjama nas xarrniko. Ćaćimaske ande jakha, foroneske katar e Srbija teljaren te daran  pušimasa palav trajo ando vanredno stanje, e manušenge branilpe o phirimos, aj kodoja kerrda o trajo aver dzangluno. Kadava vanredno stanje mukhel doš po sa o amalipe. Numa akana tholpe o svato so si e Rromane amalimasa? Dal sas o Rromano amalipe rrapedo te thol pes ando nakh problemonenca katar o vanredno stanje? Dal sas e Rrom getome palaj sa pharimata save o vanredno stanje anda, thaj dal sas amari država detot paćivali palav Rromano amalipe? Gindosa ke o pokret Opre Roma Srbija si o krrlo katar o Rromano amalipe. Kamljam te pušas so e Rrom thaj Rromnja phenen ando vanredno stanje thaj vrjama katar e pandemija. O pokret Opre Roma Srbija si vareko ko inkerel o interes katar o Rromano amalipe, kodolasa kaj pušel so si kodoja so e amalimas ande vrjama katar e pandemija, maj but trubul thaj save si maj ugrozime manuša/šnja? Inkerrdam e dijalogurja thaj aviljam dzi kav gindo ke jekh katar maj bare problemurja si e bi griža katar e država, kaj toma i ande kadala uslovurja e Rromane amalimas naj paj thaj struja. Manuša saven ando 21. veko naj paj thaj struja savi si fundimaske voša palaj trajo jekhe familijake ande vrjama katar e pandemija sikavel e državaki bi griža palaj maj ćorre. Dromesa katar e online dijalogurja sikadam ke kamas vareso te parruvas. Kamas te amaro krrlo ašundol pes. Numa, palaj kodoja trubul amen ažutimos katar e državake bućarrne. Šaj phenas, ke o Rromano amalipe nas ažutisarrdo katar e šerutne ande Republika Srbija. Amari inicijativa sas te bičhalas lil e državake institucijenge save bućaren pes pušimasa katar e maj ćorre aj kodola si: Crveni krst, Centro palav socijalno bući thaj lokalno samouprava. Pašaj kodoja bičhaldam vi dopis e Predsednikoske katar e Republika Srbija, al o palpale svato nas dino. Saro pokret savo vi akana buljol thaj dikhel o interes katar o Rromano amalipe thaj bućarel pes ando thodipe katar o amalipe ando getimos katar e problemurja, sar vi o dikhimos katar o Rromano amalipe ando pravno sistemo katar e phu, o lil bičhaldam gindosa ke avela palpale-svato thaj ke e institucije pindzarena save si kola maj ugrožene ande vrjama katar e pandemija. Ande Republika Srbija si 40% katar e neformalne Rromane naseljurja save naj thodine pe pajeski mreža, so phenel ke 20 000 Rrom trajil bi pajesko. Ande vrjama katar e pandemija kadja vareso šaj mukhelpe, 40% katar e Rrom naj le osnovne voša trajoske. Naj len than pajeske sar vi dezifinkacione voša.  E institucije khatek sikaven bi griža na numa palaj Rrom, numa vi palaj sa o narodo kaj trajil ande Srbija. Das godji ke si e Rrom sajekhtune sa e narodosa ande kaja phu, save ći trubun te rigarenpe. Rromano amalipe si jekh katar e maj bare ande Republika Srbija, aj ande sajekhtuni vrjama vi maj ugroženo. Ažutimos katar e šerutne nisar naj, aj dromarrdi kav Rromano amalipe, aj kana si kodova ažutimos si cikno, ke e Rrom si maj goreski stavka pe lista katar o anglunipe kaj država. Kana e Rromen trubul ažutimos katar e država, kana o Rromano amalipe bičhalel lila e državake von čhi len o palpale-svato lendar. Ande medijurja sikavelpe pinta sar o državako sistemo mišto kerel bući ando vanredno stanje,  numa e pinta po tereno sikavel ke naj kadja. Pe Srbija avel ćorrimos savo ći našela katar e Rrom. Inker maj gore si kodoja ke e Rrom si sa e vrjama ćorre, aj kalasa avela inker maj gore. Tholpe o pušimos sar o Rromano amalipe inklela po gor kadale ćorrimasa ande vrjama katar e pandemija? Ande medijurja sikado si ke si o staje ande phu lačho, numa naj kadja, so sikavel amenge o rodimos katar e tim liderja save si kotor katar o pokret Opre Roma Srbija pe 14 thana ande Srbija. So sikavel amenge e ćaći pinta, aj e šerutne kodoja dzanen numa andav kodova pučhipe či kerrde khanči. Pašaj kodoja e inicijativa A11 bičhalda apel palaj vlada katar e Srbija palav lipe  suge mere, palav arakhipe kolen save si maj ugrožene. Ando 20. marto phanglimasa timosa katar o socijalno uključivanje thaj ciknjaripe ćorrimasko katar e vlada Republika Srbija, thaj nesave dzangle andaj oblast socijalno vorrtipe kerrdine predlogo katar e mere palav arakhipe katar o koronavirus thaj dine les e vladake katar e Republika Srbija. Numa, ći pašav kodova apel e država ći kerrda khanći te ažutil e Rromenge.  Rromano amalipe si jekh katar e maj ugrožene saven naj paj, bi dezifinkacione vošenca, bi zaštitako, bi fundoneske voša palav trajo. E inicijativa A11 ramosarrda e Evropake Krisake palaj manušeske šajimata sar te šaj avel o Rromano amalipe ažutisarrdo katar e vlada Republika Srbija. Apelujilpe po sugipe thaj bi šajipe e Rromengo te inklen po gor kale krizasa savi si bijandi bi manušimasko prema e Rroma. Kadalasa amari država vi sikavel bi griža ando bućaripe sajekhtunesko pravno sistemo ande država. O svato katar Evropsko kris palaj manušeske šajimata savo sas dromarrdo pe vlada katar e Republika Srbija sikavel o ozbiljnost arakhlimasko katar o Rromano amalipe. O apel katar o Evropsko kris trubul ozbiljno te haćarelpe, aj amare vladake ći kadaja naj dosta te kerel kris thaj ažutil e Rromenge. Bi paća katar e Kris palaj Evropake vorrtimata sikavel kazom amari država arakhel e Rromen ande peski phu. Pašaj penzionerja e Rromenge si o ažutimos but trubultano, khonik ći pomenil e Rromen, numa e Rrom korkorro pala pende marenpe.

 

Apel inicijative A11

Bićhal